چگونه از بیمار آلزایمری نگهداری کنیم؟

آلزایمر در سالمندی

مقاله اختصاصی سلامت ۱۱۸: مراقبت از یک بیمار مبتلا به آلزایمر، مستلزم اطلاع از ماهیت بیماری و روش های صحیح مراقبت از بیمار است. یعنی باید بیماری را بشناسیم و عوارض آن را بدانیم و سپس روش های مراقبت مناسب از بیمار را تمرین کنیم.
پیش از هر چیز باید بدانیم که آلزایمر یک بیماری پیش رونده است. یعنی به مرور زمان، عوارض آن بیشتر و بیشتر می شود زیرا بیماری، سلولهای بیشتری از مغز را درگیر کرده و از بین می برد. پس در نتیجه باید بدانیم که مراقبت از این بیماران، یک فرایند طولانی است لذا باید برنامه ریزی بلند مدتی را در نظر بگیریم که در آن مرحله به مرحله نیاز به مراقبت از نظر کمّی و کیفی، رو به افزایش است.
آلزایمر نوعی از زوال ذهنی است که ابتدا قابلیت زبان و کلام و رفته رفته تفکر، استدلال و حافظه را از بین می برد به طوری که فردی که در آغاز شاید تنها در به کار بردن برخی از افعال یا اسم ها دچار مشکل می شد، کم کم حتی قادر نیست تشخیص دهد که چه زمانی از روز است یا نام او چیست و یا اینکه آیا نیاز به اجابت مزاج دارد یا خیر؟
مراقبت از بیمار مبتلا به آلزایمر در منزل:
مراقبت از این بیماران در منزل مستلزم رعایت چند نکته است:
•    شما (تمام اعضای خانواده) باید ماهیت بیماری را بشناسید و خود را از نظر روانی و سایر برنامه ریزی ها با شرایط پیش رونده بیماری تطبیق دهید.
•    در منزل قوانین رفتاری و برنامه ریزی روزانۀ ثابتی داشته باشید تا یادآوری آن برای بیمار ساده تر شود. مثلاً ساعات غذا خوردن، حمام کردن یا خوابیدن را به طور ثابتی تنظیم کنید.
•    روابط اجتماعی و تفریحات خانوادگی را حفظ کنید و بیمار را نیز در آن ها شرکت دهید.
•    محیط خانه را ایمن کنید. فراموش نکنید که رفتار بیمار مبتلا به آلزایمر کمتر قابل پیش بینی است در نتیجه ممکن است برخی از وسایل خانه با پیشرفت بیماری، تبدیل به منابع خطرآفرین شوند مانند استفاده از اجاق گاز، وسایل برقی و حتی حمام کردن.
•    نسبت به رفتار منفی و کج رفتاری بیمار بی اعتنایی کنید: 
توجه نشان دادن نسبت به بدرفتاری ها و بهانـه گیری های بی مورد بیمار سبب ایجاد یک دور باطل می شود و او را به بدرفتاری تشویق می کند. رفتارهای مثبت او را با نشان دادن توجه، تقویت کنید و نسبت به بدرفتاری های او بی تفاوت باشید.
می توان بیمار را به تنهایی در خانه رها کرد؟
در مراحل آغاز بیماری شما هنوز می توانید به حافظه و قابلیت درک بیـمار خود اطمیـنان داشته باشید اما کم کم زمانی می رسد که ترک کردن او به تنهایی حتی برای یک ساعت نیز دشوار و یا غیر ممکن می شود. نشانه های اینکه چه زمانی دیگر نمی توانید او را تنها بگذارید از این قرار هستند:
•    در صورتی که بیمار خاموش کردن اجاق گاز را پس از آشپزی فراموش کند.
•    بستن درب ورودی منزل را فراموش کند.
•    بستن شیر آب را فراموش کند.
•    قادر به استفاده از تلفن در مواقع اضطراری نباشد (تلفن به شما، یک همسایه، پلیس یا آتش نشانی را فراموش کند.)
•    در صورت تنها ماندن، دچار حملات وحشتزدگی، ترس یا خشم شود.
•    خطرهای احتمالی را درک نکند. مثلاً متوجه آتش سوزی، باز بودن شیر آب یا جریان گاز در خانه نباشد.
اقدامات امنیتی برای مراقبت از بیمار در زمان تنها ماندن او ؟
برای هر کسی از جمله خود شما، ممکن است شرایطی پیش بیاید که مجبور به ترک منزل و تنها گذاشتن بیمار برای دقایق یا ساعاتی شوید. برای تأمین امنیت بیمار می توانید تدابیری بیندیشید از جمله:
•    اگر تنها برای ساعاتی خانه را ترک می کنید، می توانید از یکی از دوستان یا همسایگان خود بخواهید که در غیاب شما در منزلتان حضور داشته باشد.
•    اگر مجبورید بیش از یک روز دور از خانه بمانید، می توانید یک پرستار استخدام کنید.
•    درب کشوها و کابینت های محتوی دارو، فراورده های شیمیایی یا وسایل خطرناک را قفل کنید.
•    از حفاظ ها و نرده ها در لبه پله ها یا طبقات بالا استفاده کنید و درب پشت بام و زیر زمین را ببندید.
•    وسایل برقی خطرناک مانند چرخ گوشت و اتو را دور از دسترس قرار دهید.
•    تا زمانی که بیمار، قابلیت درک مطلب و خواندن و نوشتن را از دست نداده است، می توانید از یادداشت برای راهنمایی او استفاده کنید. مثلاً بر روی اجاق گاز تابلوی “خاموش کن”، در حمام یا دست شویی“شیر آب را ببند”، تلفن های ضروی مانند تلفن پلیس، اورژانس، آتش نشانی و شماره تلفن همراه خودتان و یا طرز کار وسایل مختلف را بنویسید و نصب کنید.
در صورت عدم توانایی نگهداری از بیمار در منزل چه کنیم؟
     ممکن است شما و اعضای خانواده تان، شرایط مالی یا روحی نگه داری از بیمار مبتلا به آلزایمر را نداشته باشید. به هر حال مراقبت دائمی از این بیماران فرایندی دشوار و فرساینده است. اگرچه حضور این بیماران در منزل به سلامت روانی آن ها کمک می کند اما ممکن است با پیشرفت بیماری، شما دیگر قادر به پاسخگویی به نیازهای روزافزون بیمار خود نباشید. ممکن است احساس درماندگی منجر به افسردگی، انزوا و حتی اختلالات رفتاری و روحی در شما بشود و یا رابطه خانوادگی شما را تحت تاثیر قرار دهد.
     در این صورت می توانید از مراکز نگه داری سالمندان بیمار بهره بگیرید، می توانید با مشورت پزشک یا مددکار اجتماعی یک مرکز مراقبت ویژه پیدا کنید و یا از خدمات این مراکز در منزل استفاده کنید.
     فراموش نکنید که بهره گیری از مراکز نگه داری بیماران و سالمندان، به این معنا نیست که شما وظیفه وجدانی خود را فراموش کرده و یا فرزند ناخلفی هستید، مسلّم است تا زمانی که بتوانید سلامت روانی خود و دیگر اعضای خانواده تان را حفظ کنید، البته مراقبت از بیمار در منزل ارجحیت دارد اما در صورتی که به ادامه روابط مثبت خانوادگی و اجتماعی شما لطمه وارد کند، دلیلی ندارد که از کمک های مراکز دولتی یا خصوصی در این زمینه استفاده نکنید. مطئمن باشید که این تصمیم هم به نفع شما، هم خانواده تان و هم خود بیمار است. 

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *