راهنمای نگهداری و مراقبت از افراد آلوده به در خانه

بسياری از بيماران برای مدتهای طولانی قادرند زندگی فعالی بدون نياز به بستری شدن در بيمارستان نداشته باشند. پرستاری از بيماردر خانه هم هزينه كمتری را در بر دارد و هم احساس آرامش، آسايش  و استقلال بيشتری برای بيماران به ارمغان خواهند آورد. همچنين مشاهده شده است بيمارانی كه در منزل تحت مراقبت همسر، والدين و يا سايربستگان قراردارند خيلی سريعتر از بيماريهای رايجی كه ديگر افراد آلوده به مبتلا مي شوند بهبود حاصل مي كنند و  در كل از سطح سلامت بيشتری برخوردار خواهند بود.
بخاطر داشته باشيد هر چند جهت مراقبت بيماران بايد از توصيه ها  و داروهای پزشكی سود جست وليكن همراهی بيماران در انجام كارهای بسيار جزيی روزمره از جمله خريد رفتن ، تميز كردن منزل و يا ساير كارهای خانه نقش بسزايی در حفظ سلامت و روحيه بيماران مي تواند داشته باشد.
همچنين به ياد داشته باشيد كه ايدز با فشارهای روحی فراوانی هم برای بيمار و هم برای شما كه مراقبت  از بيمار را بر عهده گرفته ايد همراه است. قبول مراقبت از بيمار مبتلا به ايدز مسئوليت سنگينی است كه نيازمند تلاش بسيار است. در ابتدا شما بايد بدانيد كه قادريد چه نوع كمك هايی و تا چه حدی  به بيمار ارائه دهيد؟ و همچنين لازم است تا بتوانيد تشخيص بدهيد چه زماني برای كمك از ديگران بايد اقدام كنيد.
اما به تدريج با قدم گذاشتن در اين مسير( مراقبت از عزيزان در منزل) شما مشاهده خواهيد كرد كه نيروهای معنوی جديدی را كه پيش از اين در خويش سراغ نداشته ايد  در خود كشف خواهيد نمود و به نوعی رضايت و اغناء معنوی دست خواهيد يافت.
اما هرگز فراموش نكنيد؛ همانگونه كه از بيمار مراقبت مي كنيد بايد به فكر سلامت و شادابی خود نيز باشيد.

* آنچه كه بايد راجع به HIV  و AIDS بدانيم:
در اين قسمت اطلاعات محدودی راجع به اين بيماری در اختيار شما قرار داده مي شود.
بيماری AIDS ( نقص اكتسابي سيستم ايمنی) ناشی ازآلودگی با ويروس نقص سيستم ايمنی انساني(HIV ) است.
بيماران آلوده به HIV ممكن است به ظاهری كاملاً سالم داشته و حتی سالها از ابتلا خود به بيماری ايدز اطلاعی نداشته باشند و كاملاً احساس سلامتی بكنند. وليكن واقعيت اين است كه اين افراد به ظاهر سالم قادرند كه ويروس را به ديگر انتقال دهند.
ويروس HIV به آرامی سيستم ايمنی بدن را مورد هدف و تخريب قرار مي دهد و علايم بيماری تنها هنگامی شروع به تظاهر می كنند كه ديگر سيستم ايمنی بدن فرد قادر به مبارزه با ويروس نباشد در اين هنگام  حتی ميكروبهای بسيار ضعيف نيز مي توانند خطری جدی برای فرد محسوب گردند تا جائيكه  باعث مرگ زودرس بيمار شوند.

علايم ابتدايی آلودگی با ويروسHIV مانند ساير بيماريهای رايج است يعنی با علايمی از جمله تورم لوزه ها، احساس خستگی زودرس، كاهش وزن، تب و يا اسهال همراه است. البته تظاهرات  بيماری در افراد مختلف می تواند بسيار متفاوت باشد.

ويروس HIV در خون، منی ، ترشحات جنسی زنانه و شير يافت مي شود.
تنها روشی كه می توان فهميد يك فرد مبتلا به HIV است از طريق آزمايش خون وی است.
تاكنون هيچ گونه واكسني برای پيشگيری از ابتلا به HIV ساخته نشده است.
تاكنون هيچ گونه دارويی نيز برای درمان قطعی بيماران كشف نشده است.

داروهای كنونی تنها باعث افزايش طول عمر بيماران مي شود و از ابتلا به برخي از عفونت های رايج در آنان جلوگيری مي كند.
اما تحقيقات جهت كشف درمان يا واكسنی موثر هنوز ادامه دارد.

اين بيماری بتدريج پيشرفت مي كند؛ اما ابتلا به برخی از ميكروبهای ديگر( ازجمله ويروس سرماخوردگي و يا ميكروبهای ذات الريه و اسهال) در طي بيماری گاهی باعث بدتر شدن حال بيمار ميشود كه پس از مصرف دارويی مناسب دوباره حال بيمار بهتر مي شود وليكن متاسفانه پس از مدتی به علت ضعف سيستم ايمنی بدن، بيمار مجدداً  با عفونت ديگری مواجه مي گردد.
گاهی ويروس HIV با صدمه زدن به مغز موجب ايجاد تغييراتی در احساس و يا خْلق و حتي تفكر بيمار ميگردد. اين بيماران ممكن است در آغاز روز احساس سلامتی كنند ولی بعد از ظهر احساس كسالت به آنان دست دهد، ابتلا به بيماری ايدز گاهي همانند سوار شدن به چرخ فلكی است كه به سختي بالا مي رود (احساس سلامتی) ولی سريع فرود مي آيد (احساس كسالت).

* ويروس HIV چگونه انتشار مي يابد؟
شايعترين راههاي انتقال ويروس عبارتند از :
تماس جنسی حفاظت نشده ( از هر نوع حتی از نوع مقعدی و يا دهانی) با فردی كه آلوده به ويروس HIV است.
استفاده از سرنگ و يا سوزن مشترك با فردی كه آلوده به ويروس HIV است.
از مادر آلوده به كودك هنگام بارداری، حين زايمان و يا در طی دوران شير دادن (البته استفاد ه از داروی AZT در طي بارداری احتمال انتقال ويروس از مادر به جنين را به ۳/۲ كاهش می دهد وليكن اين امر قطعی نسيت).

توجه: در اوايل پيدايش اپيدمي HIV برخی افراد  بدليل انتقال خون و فرآورده های خونی آلوده (مثلا ً افراد مبتلا به هموفيلی و يا تالاسمی) و يا براثر پيوند اعضاء به اين بيماری مبتلا  شدند؛ ليكن در حال حاضر با پيشرفت تكنولوژی خون و كليه فرآورده های آن و همچنين اعضاء اهدايی قبل از استفاده مورد آزمايش قرار مي گيرند.
پرسنل پزشكي از جمله پرستاران چنانچه سر سوزن آلوده ای به بدنشان وارد بشود و يا خون آلوده به چشم، مخاط بينی، دهان و يا زخم ها و يا بريدگی های پوستی بدنشان پاشيده بشود در معرض خطر ابتلا قرار خواهند داشت.
بندرت افرادی كه با بيمار در يك منزل بسر مي برند و يا مراقبت بيماران را بر عهده دارند ممكن است آلوده بشوند كه اين امر معمولاً بدليل استفاده از تيغ مشترك و يا آلودگی زخم های باز آنان با خون بيمار است و يا ساير روشهايی كه موجب آلودگی آنان با خون بيمار شده باشد.
در فصل های بعدی به تفضيل چگونگی حفاظت از خود جهت افرادی كه مراقبت از بيمار را بر عهده دارند توضيح داده خواهد شد.

* روشهايي كه ويروس HIV منتقل نمي شود:
اين ويروس از راه هوا، غذا، آب،‌ حشرات، حيوانات، ظرف و ظروف، قاشق و چنگال و چاقو؛ توالت و خلاصه هر چيز ديگری كه با خون، منی، ترشحات واژينال و شير آلودگي نداشته باشد منتقل نمي گردد.
ويروس از راه مدفوع، ترشحات بينی، بزاق دهان، عرق بدن، اشك، ادرار و يا استفراغ منتقل نمی شود مگر اينكه با خون بيمار مخلوط شده باشند.
شما مي توانيد به بيماران در غذاخوردن، لباس پوشيدن، حتی حمام رفتن بدون ترس از آلوده شدن كمك كنيد (به شرط آنكه قبلا ً تمام مراحلی را كه در فصل « حفاظت از خود » گفته مي شود را مطالعه و رعايت كنيد).

* مراقبت از بيماران مبتلا به ايدز
مراقبت بيماران حدالامكان به مقداری كه مي توانند و تا زماني كه قادرند بايد به خود بيماران واگذار شود.
به احساس استقلال آنان احترام گذاشته شود؛ بطوری كه بيماران خود برنامه ريزی زندگی شان را بر عهده گرفته و برای زندگي خود تصميم بگيرند.
همچنين بهتر است برنامه های ورزشی و يا غذائی خود را مطابق گذشته ادامه بدهند.
علاوه بر مراجعه مرتب به پزشك؛ بسياری از   مي توانند با تغذيه مناسب و خواب منظم وانجام ورزش روزانه و اجرای نماز و نيايش و يا تمركز( مديتيشن) به حفظ سلامتی خود كمك كنند.
چنانچه بيمار معتقد است انجام كاريا برنامه خاصی به حفظ سلامت او كمك می كند جهت ادامه آن؛ وی را تشويق كنيد مثلاً يك برنامه ورزشي مناسب با وضعيت فرد با ثابت نگه داشتن وزن و قوام ماهيچه ها موجب می شود كه بيمار از احساس سلامت بيشتری برخوردار گردد. همچنين تغذيه مناسب و خوش طعم نه تنها موجب افزايش انرژی و قدرت مقابله بدن در برابر بيماری مي شود بلكه احساس سلامت بيمار را نيز تجديد مي كند.
توصيه مي شود كه بيماران مبتلا به HIV از مصرف سيگار و ساير مواد مخدر و الكل بپرهيزند.
همچنين اطلاع پيدا كردن بيماران از داروهای جديد ضد ايدز و همچنين عملكرد و انتظاری كه می توان از كاربرد اين داروها داشت می تواند جهت حفظ روحيه آنان موثر باشد.

حتی گاهی  بيماران جهت جابه جا و يا مرتب كردن بالشت و پتو به كمك شما نياز داشته باشند. چنانچه بيمار از قدرت بدنی خوبی برخوردار باشد برخي از وسائل كمك پزشكي (   ) كه دركنار بستر بيمار تعبيه شده باشند به بيمار كمك خواهد كرد تا خود و بدون كمك ديگران در بستر جابه جا شود.
چنانچه بيمار از قدرت بدني مناسبي برخوردار نباشد يك پرستار می تواند به شما بياموزد كه چگونه به كمك ملحفه ميتوانيد بيمار را در بسترش از يك پهلو به پهلوي ديگر بغلتانيد.
توجه داشته باشيد كه يك بيمار معمولا حداقل هر ۴ ساعت يك بار نياز به جابجايي در تختخواب دارد.
 
زخم بستر:
زخم بستر و يا ساير ترك خوردگی ها و زخم های پوستی مي تواند خطر مهمی جهت بيماران محسوب گردد. بايد توجه داشت علاوه بر جابجا كردن مرتب بيماران در بستر استفاده از مواد نرم كننده پوست (‌‌‌    ) نيز درحفظ سلامت پوست آنان می تواند موثر باشد همچنين هميشه بايد ملحفه زير آنان خشك و بدون چروك خوردگی باشد. پشت و ساير اعضاء بدن كه به روی بستر فشرده می شوند (از جمله باسن و رانها، بازوها و مچ پاها) بايد حتماً روزانه ماساژ داده شوند.
هر نوع سرخ شدگی و يا ترك پوست رابايد فوراً به پزشك اطلاع دهيد.

ورزش:
بيماران حتی در بستر نيز قادرند با انجام ورزشهای محدود و ساده بازوها، دستها، رانها و ساق پاها  از محدوديت حركتی و يا خشك شدگی مفاصل جلوگيری كنند و ورزش موجب گردش خون در اعضاء              مي شود و از دردناك شدن ماهيچه ها جلوگيری مي كند.
پزشك، پرستار و يا فيزيوتراپ می تواند چگونگی ورزش دادن به بيماران را به شما بياموزد.

تنفس كردن:
چنانچه بيماری نتواند به راحتی تنفس كند بايد به وی كمك نمود تا در بستر بنشيند (می توانيد قسمت فوقانی تخت بيمارستان را بالا ببريد و در منزل نيز با گذاشتن بالش و يا متكای نرم مي توانيد به نشستن بيمار كمك كنيد).
چنانچه تنفس بيمار با مشكل جدی روبرو گردد بايد فوراً به پزشك مراجعه نمود.

استراحت كردن و حفظ آرامش:
مالش (مشت ومال) پشت بيمار نه تنها موجب احساس آرامش وی مي شود بلكه به گردش خون در بدن وی نيز كمك خواهد كرد.
پزشك، پرستار و يا يك كتاب مناسب مي تواند روش صحيح ماساژ را به شما بياموزد.
سعي كنيد روزنامه و يا كتابهای مورد علاقه بيمار، كنترل از راه دور تلويزيون ، ليوان آب، دستمال و مقداری خوراكی و همين طور يك زنگ يا سوت جهت كمك خواستن هميشه در دسترس وی قرار داشته باشد.
بايد دقت داشت تا چنانچه بيمار قادر به برخاستن از بستر نمی باشد ظرف ادرار و يا ساير وسايل مورد نياز وی دسترس او قرار داشته باشد.

* چگونه از بيماران مبتلا به HIV در خانه مي توان مراقبت کرد؟
البته در موقعيت های متفاوت كارهای متفاوتی را بايد انجام دارد ولی در اينجا خلاصه ای از موارد كلی خاطر نشان مي گردد:
اول: مطالب اين كتاب را مطالعه كنيد.
بيمار بايد حتماً بايد اين كتاب را بخواند چراكه محتويات آن هم برای افراد مبتلا به ايدز و هم برای افراد آلوده به HIV لازم و ضروری است.
تمامی افرادی كه با بيمار در يك خانه زندگي مي كنند بايد اين راهنما را مطالعه كنند.
دوم: چنانچه در درك مطالب مشكلی داشتديد به راهنمای لغات درانتهای كتاب مراجعه نمائيد.
سوم: مهارت های لازم جهت نگهداری بيمار را كسب كنيد (اين مهارت ها را از پرستاران؛ مراكز بهداشتی درمانی نزديك منزل و مراكز مراقبت از بيماران مبتلابه ايدز مي توانيد كسب كنيد).
شماره تلفن و نام مراكز راهنمايی كننده در ذيل آمده است.

چهارم: با بيمار خود صحبت كنيد
از آنها بپرسيد كه چه كمكی از دست شما ساخته است؟ چنانچه جهت مراقبت از آنها دچار اضطراب و نگرانی  شده ايد با آنها درميان بگذاريد و قبل از آنكه از پزشك، پرستار، مددكاراجتماعی و مراقبين بهداشتی در مورد آنها سئوال كنيد و يا كمك بخواهيد از بيمار كسب اجازه كنيد.
توجه داشته باشيد: شما تنها با همكاری خود بيمار قادر به مراقبت موثر از وی خواهيد بود.
پنجم: از پزشك، پرستار، مددكاراجتماعي و مراقبين بهداشتی در مورد شيوه نگهداری بيماران سئوال كنيد  و كمك بخواهيد و با راهنمائی آنان جهت مراقبت موثر بيمار برنامه ريزی كنيد.
راجع به داروهايي كه برای بيمار تجويز مي شود (دوز دارو، زمان مصرف و عوارض جانبي آنها) به دقت سوال كنيد و مطالب را در كاغذ تميزی ياداشت كنيد.
از پزشك و پرستار در مورد مسائلی كه نياز به نظارت دقيق دارد سئوال كنيد به عنوان مثال بروز سرفه ، تب، اسهال و همچنين مشاهده  گيجی و منگی در بيمار می تواند نشانگر مشكل و يا عفونتی باشد كه نياز به داروی جديد و ياحتی بستری نمودن بيمار داشته باشد.
همچنين شما بايد بدانيد كه در صورت بروز چنين شرايطی به چه كسی مراجعه كنيد و يا اطلاع بدهيد لذا حتماً  ليست اسامي پزشكان، پرستاران و ساير افرادی را كه ممكن است به كمكشان نياز داشته باشيد را همراه با آدرس و شماره تلفن هر يك در دسترس داشته باشيد ( اين ليست را هميشه نزديك تلفن بگذاريد).
ششم: مراقبت از فردی كه بيمار است نه تنها از لحاظ بدنی كاری سخت وطاقت فرسا است بلكه از لحاظ روحی و روانی نيز با سختی هايی همراه است صحبت نمودن با افرادی كه نگرانی مشابه ايی دارند می تواند تا حدودی كمك كننده باشد و اطلاع پيدا كردن از اينكه چگونه ساير افراد با مشكلات خود كنار می آيند به شما خاطر نشان مي كند كه شما تنها نيستيد.
به خودتان توجه داشته باشيد :
هنگاميكه خود شما بيمار و كسل باشيد قادربه مراقبت از فرد ديگری نخواهيد بود لذا حتما ً بايد به استراحت، ورزش و تغذيه خود توجه داشته باشيد و اموری كه موجب شادی و يا آرامش شما مي شود از جمله ديدار دوستان وبستگان را از ياد نبريد.

* حمايت روحي  رواني از  بيماران:
حفظ روحيه ونشاط بيماران به همان اندازه مراقبت از جسم آنان حائز اهميت است. از آنجا كه هر فردی در نوع خود منحصر به فرد است لذا نمي توان يك قانون و يا قاعده كلی برای تمامی بيماران بكار برد وليكن نكاتی وجود دارند كه نوجه به آنها می تواند كمك كننده باشد.
به حفظ استقلال بيماران خصوصاً در راستای مراقبت از خود احترام بگذاريد و به جای آنان تصميم نگيريد و  نخواهيد كه تمامی كارهای آنها را شما انجام دهيد. چرا كه احساس ناتوانی و عجز برای هيچ فردی خوشايند نيست.
چنانچه بيمار تمايل داشته باشد وی را درانجام كارهای خانه مشاركت بدهيد. تمام افراد نياز دارند كه احساس كنند مفيد و موثر بودن  بكنند و هر كسی دوست دارد بعنوان جزئی از گروه كوچك  خانواده خود محسوب گردد.
آنها را در گفتگو های روزمره خانوادگی شركت دهيد و با آنها در مورد برنامه های  تلويزيون، كتاب، موسيقی و اخبار جهان صحبت كنيد چرا كه بيشتر افراد دوست دارند به نحوی در اتفاقاتی كه در اطرافشان به وقوع مي پيوندد مشاركت داشته باشند.
البته شما جهت ايجاد رابطه با بيمار هميشه مجبور به صحبت كردن با او نيستيد بلكه گاهی تنها نشستن در كنار وی و پرداختن به تماشای تلويزيون، مطالعه كتاب و يا روزنامه در اتاق بيمار برای او آرامش بخش خواهد بود.
گاهی بيماران تمايل دارند تا راجع به بيماری خود و احساسات خود نسبت به بيماريشان با كسي صحبت كنند. ابتلا به ايدز مانند ابتلا به بسياری از بيماريهای صعب العلاج ديگر با خشم، اضطراب، افسردگي، ترس، احساس تنهايی و يا تردشدگی همراه است كه دراين هنگام نشستن در كنار بيمار و گوش كردن به حرفهاي او و سعی در درك وی و نشان دادن توجه و علاقه مان به كمك  كردن به او می تواند بسيار مفيد  باشد ( البته صحبت كردن بيمار با ساير افرادی كه به همين بيماری مبتلا هستند نيز می تواند بسيار كمك كننده باشد، خصوصاً هنگاميكه اين امر بصورت هدايت شده و زير نظر انجمن های حمايت از بيماران مبتلا به ايدز باشد).
اگر بيمار نيازمند مشاوره تخصصي روانپزشكي باشد حتما ً جهت انجام آن بايد تلاش كرد.
دعوت دوستان بيمار به خانه گاهی مي تواند در حفظ روحيه بيماران بسيار موثر باشد.
با در آغوش  گرفتن بيماران، نوازش كردن و بوسيدن  آنان و در دست گرفتن دستهايشان مهر و محبت خود را به آنان نشان دهيد (البته برخی از بيماران تماس بدنی را دوست ندارند ولي چنانچه اجازه دهد اين روش شيوه قدرتمندی برای نشان دادن و ابراز علاقه شما نسبت به آنان خواهد بود).
اگر بيمار قادر به خروج از منزل باشد شركت نمودن در فعاليتهای اجتماعی مثلاً رفتن به سينما، تئاتر و همچنين خريد كردن، قدم زدن در پارك و يا در محله و حتي نشستن زير نور خورشيد در حياط منزل و تماشای باغچه و مناظر اطراف و تنفس هوای تازه ميتواند موجب نشاط بيمار شود.

* اقداماتی جهت مراقبت در برابر عفونت:
بيماران مبتلا به ايدز حتی نسبت به ميكروبهای بسيار معمولی و ضعيف نيز بسيار آسيب پذير می باشند.
ماساژ دادن، دردست گرفتن دستان بيمار، در آغوش گرفتن وی برای شما خطری در بر ندارد بعلاوه بيمار نيز به آن نيازمند است وليكن بايد توجه داشت كه انجام اين امور موجب انتقال ميكروب از شما  به فرد مبتلا به ايدز نگردد.
دستهايتان را بشوئيد:
شستشوی دستها ساده ترين و بهترين روش جهت از بين بردن ميكروبها است. هميشه پس از توالت و قبل از درست كردن غذا دستهايتان را بشوئيد. انجام اين كار را هرگز فراموش نكنيد.
همينطور قبل و پس از غذا دادن، توالت بردن و يا حمام كردن بيمار؛ دستهايتان را بشوئيد.
در صورت سرفه و عطسه كردن يا تماس دستها با مقعد و يا اندام تناسلي، ظروف زباله، نظافت منزل و همينطور كود و خاك حتماً دستهايتان را بشوئيد.
در صورت تماس دست با خون، منی، ترشحات جنسی، ادرار و مدفوع سريعاً آنها را بشوئيد.
در صورتيكه مراقبت بيش از يك بيمار را بر عهده داريد حتماً پس از انجام كارهای يكی و قبل از شروع كارهای نفر بعدی دستهايتان را بشوئيد.
دستها حداقل بايد به مدت ۱۵ ثانيه با آب گرم و صابون شسته شوند؛ در صورتيكه پوست دستهايتان دچار خشكی و ترك خوردگی شود مي توانيد از كرم ها و يا لوسيون های مرطوب كننده استفاده كنيد (اما هرگز شستشوی مرتب دستها را فراموش نكنيد).
زخم هايتان را بپوشانيد:
چنانچه زخم و يا بريدگی خصوصاً در دستهايتان وجود داشته باشد بايد جهت جلوگيری از انتقال عفونت به بيمار و همچنين خودتان بسيار مراقبت باشيد. در صورت ابتلا به تاول و يا هر نوع عفونت پوستی ديگر به بيمار و وسائل او هرگز دست نزنيد چرا كه ممكن است موجب انتقال عفونت خود به آنان بشويد ولي اگر ناگزير به كمك به بيمار بوديد حتماً زخم را به كمك بانداژ بپوشانيد و قبل از تماس با بيمار دستهايتان را بشوئيد.
اگر زخم و يا تاول در دستهای شما وجود دارد بايد حتماً از دستكش استفاده كنيد و پس از مصرف، آن را دور بريزيد و هرگز بيش از يك بار از آن استفاده نكنيد (هر بار از يك جفت دستكش تازه استفاده كنيد).

چنانچه جوش؛ زرد زخم و يا تب خال مبتلا هستيد تا زمان بهبودی از بيمار فاصله بگيريد.

از تماس افراد بيمار با فرد مبتلا به ايدز جلوگيری كنيد:
چنانچه شما و يا هر فرد ديگری مبتلا به بيماری هستيد بايد از اطراف بيمار دور شويد. چراكه بيماران مبتلا به ايدز توان مقابله با عفونتهايی همچون سرماخوردگی؛ آنفلوآنزا و يا ساير بيماريهای شايع ديگر را ندارد.
چنانچه با وجود ابتلا به بيماری شما تنها فردی هستيد كه قادر به مراقبت بيمار است بايد حتما ً قبل از نزديك شدن به بيمار بايد از ماسك جراحي مناسبي بنحوی كه دهان و بينی شما را بپوشاند استفاده كنيد و قبل از تماس با وی حتماً دستهايتان را بشوئيد.

سرخجه:
ابتلا به سرخجه براي  بيمار مبتلا به ايدز مي تواند كشنده باشد. البته اگر بيمار قبلاً به سرخجه مبتلا شده باشد احتمال ابتلا مجدد وي وجود ندارد ولي با اين حال باز هم بايد رعايت جوانب احتياط را نمود.
هرگز بيمار مبتلا به سرخجه با بيمار مبتلا به ايدز نبايد در يك اتاق قرار نداشته باشند( حداقل تا زماني كه زخم ها كاملاً بهبود نيافته اند).
هرگز به فردي كه با يك بيمار مبتلا به سرخجه در تماس بوده است اجازه ملاقات با بيمار مبتلا به ايدز را ندهيد و فقط پس از ۳ هفته چنانچه علايم بيماري در وي ظاهر نگردد مي تواند به ملاقات بيمار بيايد.
در صورتيكه شما با فرد مبتلا به سرخجه در تماس بوده ايد و حال نيز تنها كسي هستيد كه مراقبت از بيمار مبتلا به ايدز را بر عهده دارد حتماً قبل از نزديك شدن به بيمار از ماسك استفاده كنيد و دستهايتان را حتماً   بشوئيد و تاجائيكه امكان دارد از ماندن در اتاق بيمار پرهيزكنيد( البته حتماً قبل از آن علت اجتناب خود را از ماندن در اتاق بيمار به وي توضيح دهيد).
تب خال
از تماس فرد مبتلا به تب خال تا زماني كليه ضايعات كاملاً بهبود پيدا نكرده است با بيمار مبتلا به ايدز بايد بشدت اجتناب كرد چراكه ويروس آن مي تواند منجر به بروز سرخجه نيز بشود و چنانچه شما خود مبتلا به تب خال شده باشد ضمن پوشاندن كامل ضايعه هر بار قبل از تماس با بيمار بايد دستهايتان را كاملاً بشوئيد.

در صورت تماس بيمار مبتلا به ايدز با فرد مبتلا به سرخجه و يا تب خال مراتب را سريعاً به پزشك خود اطلاع دهيد چراكه داروهايي وجود دارند كه اگر خيلي سريع و به موقع مصرف بشوند مي توانند از وخامت بيماري نزد بيماران مبتلا به ايدز تا حدودي جلوگيري كنند.

واكسيناسيون:
هر فردی كه با بيمار مبتلا به ايدز زندگي مي كند و يا از وی مراقبت می كند بايد حتماً مطمئن بشود كه تمامي واكسن های خود را تلقيح نموده است چراكه اين امر نه تنها مانع از ابتلا شما به بيماری مي شود بلكه مانع از انتقال آن به فرد مبتلا به ايدز نيز مي گردد. از آنجا كه تلقيح واكسن سرخك، اوريون و سرخجه جزء برنامه واكسيناسيون روتين كشوري نمي باشد بايد حتماً جهت تلقيح آن از پزشك خود سئوال نمائيد.
چنانچه بيمار مبتلا به ايدز با فرد سرخكی در تماس بود همان روز بايد به پزشك اطلاع داده شود چراكه  براي اين بيماري نيز داروهايي وجود دارند كه اگرخيلي سريع و به موقع مصرف بشوند مي توانند از وخامت بيماري نزد بيماران مبتلا به ايدز تا حدودي جلوگيري كنند.
چنانچه اطرافيان و يا كودكان در تماس با بيمار مبتلا به ايدز نيازمند تلقيح واكسن فلج اطفال باشندحتما بايد از واكسن تزريقي كه با ويروس كشته شده درست شده است استفاده نمود چراكه واكسن هاي روتين خوراكي از ويروس زنده ضعيف شده ساخته شده اندكه اين ويروس ها مي توانند از فرد واكسينه شده به بيمار مبتلا به ايدز منتقل گردد و باعث بروز بيمار در وي گردد.
هر فردي كه با بيمار مبتلا به ايدز زندگي مي كند جهت جلوگيري از انتقال ميكروب  به بيمار بايد هر سال واكسن آنفلوآنزا تلقيح نمايد و از نظر ابتلا به سل نيز سالانه مورد بررسي قرار داده شود.
در مورد حيوانات ( خصوصاً حيوانات خانگي )‌، پرندگان و همچنين خاك باغچه نيز بايد مراقب بود. بيماران مبتلا به ايدز از تماس با حيوانات و خصوصاً مدفوع آنان و حتي آب تنگ ماهي بايد بشدت بپرهيزند چراكه بسياري از حيوانات ناقل ميكروبهايي هستند كه براي افراد عادي بيماري زا نيست درحاليكه براي بيماران مبتلابه ايدز بشدت  خطرناك محسوب مي شوند.
در صورتيكه شما با اين گونه حيوانات در تماس هستيد بايد حتماً پس از تماس دستهايتان را با آب گرم و صابون بخوبي بشوئيد.
خاك وكود باغچه نيز مي تواند براي بيماران خطرناك باشد لذا بيمار مبتلا به ايدز تنها به شرط آنكه دستكش باغباني در دست داشته باشد و پس از آن نيز حتماً دستهايش را بشويدمي تواند باغباني كند( شما نيز باي همين مسائئل را رعايت كنيد).

وسائل شخصي :
استفاه مشترك از تيغ، مسواك، ناخنگير(يا قيچي در صورت استفاده براي كوتاه كردن ناخن ها)، ….گوشواره و يا هر وسيله ديگري كه ممكن است با خون آلوده شود مي تواند باعث انتقال بيماري ايدز بشود.

شستشوی البسه:
لباس و ملحفه بيماران مبتلا به ايدز را همراه با البسه ساير افراد خانواده و با شوينده هاي معمولي مي توان شست وليكن چنانچه با خون، مني و ساير ترشحات جنسي، ادرار، استفراغ و مدفوع بيماران آغشته شده باشند بايد قبل از دست زدن به آنها حتماً دستكش پوشيد و چنانچه فوراً جهت شستشوي آنها نمي توانيد اقدام كنيد آنها را در يك كيسه پلاستيكي غير قابل نفوذ گذاشته و سپس آنها را ابتدا جهت لك گيري مدتي در آب سرد قرارداده و يا از مواد سفيد كننده استفاده نمايد و آنگاه آنها را بشوئيد.
توجه داشته باشيد تنها شستشوي جداگانه اين وسايل جهت از بين بردن ويروس كفايت مي كند و نياز به استفاده از مواد ضد عفوني كننده قوي نيست ولي در صورتيكه با دست شسته مي شوند حتماً از دستكش استفاده نمائيد.

نظافت خانه
با نظافت خانه بسياري از ميكروبهايي را كه ممكن براي بيمار مبتلا به ايدز زيان آور باشد از اطراف وي دور خواهيد كرد. شما بصورت هفتگي و حتي روزانه مي توانيد به شستشوي دوش، وان حمام، سينك ظرفشوئي با مواد شوينده و يا سفيد كنده خانگي اقدام نمائيد. همچنين توصيه مي شود هفته اي يك بار كف زمين ( در صورتيكه ازموزائيك و يا سراميك باشد) شسته شود.
اما دستشوئي و كاسه توالت را به دفعات بيشتري با استفاده از مخلوط مواد سفيد كننده و آب شستشوئي دهيد.
ظرف ادرار يا كيسه ادرار را با همين مواد پس ار هر بار مصرف حتماً بشوئيد و حتي الامكان ماهانه آنها را تعويض نمائيد.
استفاده ازمخلوط  ۴/۱ فنجان مواد سفيد كننده ( مانند وايتكس و يا آب ژاول)  با يك گالن آب ماده ضد عفوني كننده موثري جهت شستشوي توالت و حمام و دستشوئي و كف زمين محسوب مي شود.
در صورتيكه به مقدار كمتري از مواد شوينده نيازمند باشيد مي توانيد از مخلوط يك يك قاشق غذا خوري از ماده سفيد كننده را با ۲۵۰ سي سي (‌يك ليوان آب )‌ استفاده نمائيد.
توجه داشته باشيد : جهت هر بار استفاده از مواد ضد عفوني كننده بايد آنها را بصورت تازه مصرف نمود و چرا كه پس از ۲۴ ساعت اين مواد قدرت شويندگي خود را از دست خواهند داد.
توجه : مواد سفيد كننده و يا مخلوط هاي تهيه شده جهت ضد عفوني را بايد از دسترس كودكان دور نگه داشت.
تغذيه:
اكثر بيماران مبتلا به ايدز قادرند هر غذايي را كه ميل داشته باشند بخورند در واقع هر چه بيشتر بخورند بهتر است. يك غذاي مناسب كه سرشار از مواد خوراكي مغذي بوده  به همراه ميوه ها و سبزيجات تازه بسيار لازم است. اين بيماران بايد به اندازه كافي نيز از آب و مايعات مصرف نمايند.تهيه غذا جهت بيماران مبتلا به ايدز نيازمند دقت و رعايت اصول خاص است از جمله:
هميشه از شير  و لبنيات پاستوريزه استفاده بشود.
از تخم مرغ خام به هيچ وجه استفاده نشود ( توجه داشته باشيد كه اين مطلب شامل تخم مرغهايي كه جهت درست كردن سس مايونز خانگي و يا دسر و بستني و ساير غذاهايي كه با تخم مرغ خام تهيه مي شوند نيز مي گردد).
كليه گوشتهاي مصرفي‌( گاو، گوساله، ماكيان، ماهي ) بايد به خوبي مغز پخت شده باشند.
هرگز از گوشت ماهي و يا صدف خام استفاده كنيد.
قبل ازتهيه كردن غذا و همينطور در حين تهيه ان دستهايتان را بشوئيد.
تمامي ظرف و ظروف (‌قاشق، چنگال، بشقاب،ليوان،چاقو و حتي مخلوط كن ها) را قبل از استفاده مجدد آنها جهت ساير ماد غذايي به خوبي بشوئيد.
چنانچه در حين تهيه غذا عادت به چشيدن آن داريد حتماض هر بار از يك قاشق جديد استفاده كنيد و هرگز با قاشقي كه براي چشيدن استفاده شده است غذا  را هم نزنيد.
مراقب باشيد كه خون گوشت هاي خام و يا آبي كه با گوشت ماهي، ميگو و صدف آغشته شده است با ساير غذاها مخلوط نشود.
قبل و پس از استفاده از مواد برنده ( چاقو) حتماً بايد آن را با آب گرم و صابون كاملاً شست.
ميوه و سبزيجات تازه را بايد قبل از استفاده كاملاً شست و يا پوست كند و توصيه مي شود از كاهو، كلم و غيره كه قابل پوست كردن نيست و بصورت خام نيز خورده مي شود اصلاً استفاده نشود.
توجه : بيمار مبتلا به ايدز نياز به جدا كردن بشقاب، قاشق، چنگال،ليوان ندارد و كافي است كه پس از هر بار استفاده )همراه با ظروف ساير افراد خانواده( بدون نياز به استفاده از هر گونه وسيله ضدعفوني كننده تنها با آب گرم و مواد شوينده معمولي اين امر امكان پذير است.
بيمار  مبتلا به ايدز مي تواند براي ديگران غذا تهيه كند اما مثل ساير افراد بايد قبلاً دستها ي خود را كاملاً با آب و صابون بشويند و هرگز انگشتان، قاشق و يا ساير وسايلي را كه براي پخت و پز استفاده مي كنند بليسند.
و بطور مطلق هيچ فرد مبتلا به اسهال نبايد غذا درست كند.
جهت جلوگيري از فساد مواد غذايي باقيمانده غذاها را بلافاصله پس از مصرف بايد درون ظروف در پ.ش دار نهاده و در يخچال نگهداري نمود.

* چگونه از خود محفاظت كنيم؟
بيماري كه به ايدز مبتلا است ممكن است به عفونتهايي مبتلا گرد )بغير از خود ويروس  HIV)كه شما را نيز بيماركند.
وليكن شما قادريد از خود محافظت كنيد و براي اين كار لازم است از پزشك و يا پرستار خود سئوال كنيد كه چه ميكروبهايي براي شما و ساير افراد خانواه ممكن است آلوده كننده باشد ؛ اين مساله هنگاميكه شما خود نيزآلوده به HIV باشيد اهميت بيشتري پيدا مي كنيد.
بعنوان مثال؛ ميكروبهاي گوناگوني مي توانند موجب ابتلا به اسهال شوند؛ لذا چنانچه به بيمار مبتلا به اسهال كمك مي كنيد و يا به وسايل او دست مي زنيد بايد قبلاً حتما از دستكش پلاستيكي استفاده كنيد و پس از خاتمه يافتن كارها دستهايتان را با آب گرم و صابون بشوئيد و از آن دستكش بيش از يك بار استفاده نكنيد.

يكي از ميكروبهاي مولد اسهال كريپتوسپوريديوم است كه از طريق مدفوع انسان و يا حيوان بيمار به انسان و يا حيوان ديگر انتقال پيدا ميكند كه اغلب بدليل آلودگي آب، غذاهايي كه بصورت خام مصرف مي شوند و يا غذاهايي كه بخوبي پخته نشده باشند است لذا هميشه پس از شستشوي توالت و قبل تهيه غذا دستهايتان را بشوئيد و اگر از پاكيزگي آب لوله كشي مصرفي خود اطمينان نداريد مي توانيد آبي را كه جهت شرب و يا پخت و پز مصرف مي كنيد را قبل از مصرف به مدت يك دقيقه بجوشانيد و پس از خنك شدن آن را مصرف كنيد و چنانچه اين امر مقدور نباشد از آب معدني كه در بطري فروخته مي شود مي توان استفاده نمود.

چنانچه فرد آلوده به HIV بيش از يك هفته سرفه كند بايد حتماً پزشك را مطلع نمود تا از لحاظ بيماري سل مورد بررسي قرار گيرد و چنانچه وي به بيماري سل مبتلا باشد بايد شما و ساير افراد خانواده از لحاظ بيماري سل مورد بررسي قرار داده شويد (حتي در صورتيكه سرفه هم نداشته باشيد).
و چنانچه شما ناقل ميكروب سل باشيد جهت حفاظت جان بيمار مبتلا به ايدز بايد داروهايي جهت از بين بردن ميكروب در بدن خود بنمائيد.

چنانچه فرد آلوده به HIV دچار زردي( يكي از نشانه هاي هپاتيت حاد) بشود بايد و يا به هپاتيت B مزمن مبتلا باشد؛ شما و ساير افرادي كه با بيمار زير يك سقف زندگي مي كنند و همينطور تمامي افرادي كه با بيمار تماس جنسي داشته اند جهت بررسي از نظر ابتلا به هپاتيت و همين طور جهت انجام اقدامات ديگر بمنظور جلوگيري از بيماري ( نظير تلقيح واكسن )  بايد به پزشك مراجعه نمايند.

چنانچه بيمار تب خال داشته باشد از دست زدن بر روي ضايعات بپرهيزيد در صورتيكه ناگزير به تماس با ضايعات بوديد حتماً از دستكش استفاه كنيد و به محض در آوردن دستكش دستهايتان را بشوئيد؛ اين امر چنانچه شما به اگزما ( يك نوع حساسيت پوستي) مبتلا باشيد از اهميت بسيار بيشتري برخوردار مي گردد چراگه ويروس تب خال مي تواند در مبتلايان به اگزما ضايعات بسيار شديدتر ي را ايجاد نمايد.
در صروت مصرف دستكش ، پس از مصرف ان را دور ريخته و از يك دستكش بيش از يك بار استفاده ننمائيد.

بسياري از افراد سالم و يا مبتلا به HIV ممكن است با ويروسي بنام ويروس سيتومگال CMV آلودگي داشته باشند كه توسط بزاق و ادرار آنان به ديگران منتقل مي گردد لذا پس از تماس با بزاق يا ادرار فرد مبتلا به HIV حتماض دستهايتان را بشوئيد. اين امر خصوصاً در زنان باردار از اهميت بيشتري برخوردار است چراكه در صورت آلودگي مي توانند ويروس ار از راه جفت به جنين منتقل كنند كه در اين صورت ممكن است موجب عوارضي از جمله ناشنوايي ( كري) نوزاد گردد.

پس جهت جلوگيري از ابتلا به اين الودگي ها در خود و بيمارمبتلا به HIV حنما قبل از كمك كردن و پس از كمك كردن به وي ( خصوصاً در توالت و حمام )دستهايتان را با اب و صابون بشوئيد. همينطور قبل از غذا دادن و پس ا ز درآوردن دستكش.
دستكش:
از آنجا كه ويروس HIV  از خون و هر نوع مايعات بدن كه به خون آغشته باشد( حتي مدفوع خوني )           مي تواند از فرد بيمار به شما انتقال يابد لذا تنها با رعايت نكات ساده زير مي توانيد از ابتلا خود در امان بمانيد.
در صورتيكه ناگزير از تماس با خون، مني، ترشحات جنسي، شير، زخم و يا بريدگيهاي پوستي بدن بيمار و يا هر گونه ماده آغشته به خون هستيد حتماً از دستكش استفاده كنيد.
در صورتيكه ناگزير از تماس با دهان، مقعد و يا اندام تناسلي بيمار هستيد حتماً از دستكش استفاده كنيد.
هنگام دست زدن و يا تعويض پوشك، لباس زير، نوار بهداشتي و يا ظروف مربوط به ادرار و مدفوع بيمار از دستكش استفاده كنيد و در صورتيكه پوست شما دچار زخم، بريدگي، اگزما و سرخي است حتماض موضع را با  بانداژ بپوشانيد و سپس دستكش بپوشيد.
همچنين جهت شستشوي ادرار، استفراغ و مدفوع بيمار به منظور محافظت از ابتلا و انتقال ويروس HIV و ساير ميكروبها از دستكش استفاده كنيد.
جهت پاك كردن يك از اين مواد از روي سطوح حتماً دستكش پوشيده و از آب گرم و صابون و مواد سفيد كنده خانگي همانطور كه قبلاً نيز شرح داده شده بود استفاده نمائيد.
هرگز از دستكش ها بيشتراز يك بار استفاده نكنيد و قبل از مصرف مطمئن شويد كه دستكش كاملاً سالم بوده و داراي هيچ گونه بريدگي و يا سوراخ شدگي نمي باشد.
جهت كمك به بيمار هرگز از دستكش ظرفشوئي استفاده نكنيد بلكه از دستكش هاي لاتكس كه جهت جراحي و كارهاي پشكي مي باشد و در داروخانه ها به فروش مي رسد استفاده نمائيد.
دستكش را بايد طوري در آوريد كه كه سطح خارجي آن در داخل قرار گيرد ( پشت و رو بشود) چراكه اين امر موجب مي شود آلودگي دستكش از سطح خارجي آن به دستهاي شما و يا ديگران اصابت نكند.
پس از در آوردن دستكش بلافاصله دستهايتان را بشوئيد.
چنانچه بيمار خونريزي شديد دارد از پيش بند پلاستيكي براي محافظت از لباس خود استفاده نمائيد (و پزشك را نيز حتماً مطلع نمائيد) و هرچه سريعتر محل آغشته شده به خون را پاك كنيد و براي اين منظور ابتدا خون را از روي سطح با روزنامه و يا يك پارچه غير قابل نفوذ پاك نمود و سپس به ترتيبي كه در بالا شرح داده شد محل را با آب و مواد ضد عفوني كننده پاك نمائيد.
چنانچه خون، شير، ترشحات جنسي و يا ساير مايعات بدن بيمار به چشم و يا مخاط دهان و بيني شما پاشيده شد بلافاصله با مقدار زادي آب بايد محل را شستشو داده و سپس به پزشك اطلاع داده تا در صورتيكه نياز به انجام اقدامات بيشتري باشد فوراً  انجام گردد.

سرنگ و سوزن
بيماران آلوده به HIV ممكن استجهت مداواي بيماري و يا ساير مشكلاتشان از قبيل ابتلا به ديابت ، هموفيلي ناگزير از استفاده سرنگ باشند و ممكن است در اين موارد به شما هم نياز داشته باشند در اين وصرت حتماً بايد مراقب باشيد تا سوزن به بدن يا پوست شما اصابت نكند و يا فرو نرود؛ چراكه اين راه يكي از مهمترين راههاي انتقال بيماري است.

از هر سرنگ و سرسوزن فقط براي يك بار بايد استفاده شود هرگز پس از مصرف سرنگ سعي در گذاشتن سرپوش بر روي سوزن ننمائيد.
هرگز سعي در جدا كردن سوزن را از سرنگ ننمائيد.
هرگز سعي در خم كردن و يا شكاندن سوزن ننمائيد.
چنانچه سوزن روی زمين بيافتد جهت برداشتن آن از قيچی و يا موچين استفاده كنيد و هرگز آن را با انگشتان خود برنداريد.
هميشه هنگاميكه سوزن داخل سرپوش قرار گرفته به ان دست بزنيد و هنگام تزريق نيز قسمت تيز سوزن را از بدن خود دور نگه داريد.
پس از مصرف سرنگ و يا سر سوزن را در ظرفي كه غير قابل سوراخ شدن است مثل قوطي شير خشك و يا بطري آب بياندازيد و پس از پر شدن جهت انهدام آن با بيمارستان و يا درمانگاه نزديك  محل زندگي خود تماس بگيريد.اين ظرف را در همان اتاقي كه تزريق صورت مي گيرد و دور از دسترس كودكان ولي در محلي كه خود شما پس از تزريق سريعاً و به آساني بتوانيد آن را پيداكنيد قرار دهيد.
چنانچه سرنگي كه بيمار آلوده به HIV استفاده كرده است به پوست و يا بدن شما فرو برود نبايد زياد بهراسيد چراكه ۹۹%   احتمالاً ويروس به شما منتقل نمي گردد وليكن بايد سريعاً به پزشك اطلاع دهيد ولي قبل از آن حتماً سوزن را در قوطي مخصوص سرنگ هاي مصرف شده قرار داده و سپس موضع را با آب فراوان و صابون كاملاً بشوئيد و پس از شستشو بلافاصله به پزشك يا بخش اورژانس مراجعه كنيد تا در صورت لزوم اقدامات بيشتري براي شما انجام شود. ممكن است پزشك براي شما داروهاي ضد ويروس HIV تجويز نمايد كه در اين صورت بايد بلافاصله در ساعات اوليه پس از فرورفتن سر سوزن اين داروها استفاده گردد.
زباله
تمامي زباله هاي مايع از قبيل ادرارو استفراغ و همچنين دستمال توالت كه با خون مخلوط شده باشند بايد در چاه توالت ريخته شوند.
به هنگام ريختن آنها در چاه توالت بايد مراقب باشيد تا اين مايعات به چشم ويا دهان و بيني شما نپاشد.
ساير اشياء آلوده به خون و يا ترشحات جنسي و يا شير بيمار كه قابل انهدام در چاه توالت نميباشد از جمله پوشك، نوار بهداشتي، بانداژ زخم و حوله و … بايد در يك كيسه پلاستيكي ريخته شود و سر كيسه به خوبي بسته و گره زده شود و چنانچه كيس پلاستيك در دسترس نباشد مي توان از روزنامه استفاده كرد .
جهت دفع چنين زباله هايي حتماً با نزديك ترين مركز درماني به محل زندگي خود تماس بگيريد.